بگيرد . ( مسأله 2087 ) جو وگندم در ربا يك جنس حساب مىشود ، پس اگر مثلا يك من گندم بدهد ويك من وپنج سير جو بگيرد ، ربا وحرام است ونيز اگر مثلا ده من جو بخرد كه سر خرمن ده من گندم بدهد ، چون جو را نقد گرفته وبعد از مدتي گندم را مىدهد ، مثل آن است كه زيادى گرفته وحرام مىباشد . ( مسأله 2088 ) معامله ربا چه با مسلمان چه با كافر حرام است بلى اگر مسلمان از كافرى كه در پناه اسلام نيست يا از كافرى كه در پناه اسلام است وربا گرفتن در شريعتش جائز باشد ربا بگيرد اشكال ندارد وبنابر احتياط واجب پدر وفرزند وزن وشوهر نمىتوانند از يكديگر ربا بگيرند . شرائط فروشنده وخريدار ( مسأله 2089 ) براي فروشنده وخريدار شش چيز شرط است : ( أول ) آن كه بالغ باشند . ( دوم ) آن كه عاقل باشند . ( سوم ) آن كه سفيه نباشند - يعنى مال خود را در كارهاى بيهوده مصرف نكنند - ( چهارم ) آن كه قصد خريد وفروش داشته باشند ، پس اگر مثلا به شوخى بگويد مال خود را فروختم ، معامله باطل است . ( پنجم ) آن كه كسى آنها را مجبور نكرده باشد . ( ششم ) آن كه جنس وعوض را كه مىدهند مالك باشند ، واحكام اينها در مسائل آينده گفته خواهد شد . ( مسأله 2090 ) معامله با بچه نا بالغ ، كه مستقل در معامله باشد باطل است ، اما اگر معامله با ولى باشد وبچه نا بالغ مميز فقط صيغه معامله را جارى سازد معامله صحيح است ، بلكه اگر جنس يا پول مال ديگرى باشد ، وآن بچه وكالتا از صاحبش آن مال را بفروشد يا با آن پول چيزى بخرد ظاهر اين است كه معامله صحيح است اگر چه بچه مميز مستقل در تصرف باشد وهمچنين است اگر طفل وسيله باشد كه پول را به فروشنده بدهد وجنس را به خريدار برساند ، يا جنس را به خريدار بدهد وپول را به فروشنده برساند اگر چه مميز نباشد معامله صحيح است چون واقعا دو نفر بالغ با يكديگر معامله كرده‌اند ولى بايد فروشنده وخريدار يقين